|
|
|
|
|
|
| محيط زيست و اقتصاد ايران: ناپايدار |
|
ايران از لحاظ زيست محيطي در بين 146 كشور جهان در رتبه 132 قرار گرفته است. |
حسابداري سبز
خرمي با اشاره به اينكه در حدود 30 سال است سازمان ملل از كشورها خواسته تا حسابداري سبز انجام دهند، تأكيد كرد: ارقام GNP و GDP منتشر شده از سوي كشورها، از لحاظ زيست محيطي غلط است، زيرا آسيب هاي زيست محيطي در اين ارقام لحاظ نشده است. براساس گزارش مشترك سازمان حفاظت محيط زيست ايران و بانك جهاني، حدود 4/7 درصد از محصول ناخالص ملي ايران در سال 83 زيان هاي زيست محيطي بوده است كه با تبديل آن به دلار، به رقم 4/8 ميليارد دلار مي رسيم.
وي در ادامه تصريح كرد: در تهران روزانه 3 هزار تن مونواكسيد كربن، 2 تن سرب، 130 تن اكسيد ازت و 30 تن اكسيد گوگرد توليد و پخش مي شود كه 80 درصد آن ناشي از آلودگي وسايل نقليه عمومي است. بر اثر اين ميزان آلودگي كه 8/2 برابر استاندارد جهاني مي باشد، سالانه شاهد مرگ 7000 نفر بر اثر آلودگي هوا، مرگ هاي زودرس، سكته، سرطان، بيماري هاي روحي و رواني و كاهش اميد به زندگي هستيم. در عين حال، ظرف 30 سال گذشته جنگل هاي كشور از 18 ميليون هكتار به 12 ميليون هكتار كاهش يافته است. اما هيچكدام در محاسبات اقتصادي در نظر گرفته نشده است؟
خرمي با اظهار تأسف از عدم توجه دولت و مسؤولان به مسايل زيست محيطي، افزود: ايران از لحاظ منابع طبيعي در دنيا جايگاه ويژه اي دارد، اما مديريت اين منابع بسيار اسفناك بوده است. به اعتقـاد وي، بـا وجود تدوين قانون حفاظت از محيط زيست در سال 1353، اين سازمان تنها به صورت تزييني در كشور فعاليت داشته است.
وي در اين خصوص مي افزايد: مشكل اساسي در اين رابطه به قانون برنمي گردد، زيرا در اصل سوم و پنجاهم قانون اساسي به مسايل زيست محيطي توجه ويژه اي شده است. شايد بتوان گفت اين مشكـل بـه عـدم اجـراي طـرح آمـايـش سـرزميـن برمي گردد كه با وجود اشاره به آن در برنامه هاي اول تا چهارم، هنوز هيچ اقدامي در اين رابطه صورت نگرفته است. خرمي در خاتمه درخصوص پايداري اقتصادي كشورها گفت: بنده با بررسي 23 كشور و تقسيم سرمايه ملي بر درآمد ملي، درصد پس انداز را به دست آورده ام. سپس با ناديده گرفتن استهلاك سرمايه انساني، استهلاك سرمايه فيزيكي و طبيعي را از رقم پس انداز كسر كردم. چنانچه رقم حاصله مثبت باشد، نشان دهنده قرار داشتن كشور در مسير اقتصاد پايدار زيست محيطي است و اگر اين رقم صفر باشد، در برزخ و اگر منفي باشد، آن كشور داراي اقـتـصــاد نــاپــايـدار خـواهـد بـود. بـراسـاس بــررســي هــاي انـجــام شـده، بـرزيـل، كـاستـاريكـا، جمهوري چك، فنلاند، آلمان غربي، مجارستان، ژاپن، هلند، لهستان، آمريكا و زيمبابوه داراي توسعه پايدار، كشورهاي مكزيك، فيليپين و بريتانيا در مرز پايداري و كشورهاي بوركينافاسو، اتيوپي، اندونزي، ماداگاسكار، مالي، نيجريه، گينه نو و ايران با كسب نمرات منفي، داراي اقتصاد ناپايدار هستند.
|
|
اولين جلسه پاييزي انجمن اقتصاددانان ايران با سـخـنـــرانــي آقــاي فــرهــاد خــرمــي بــا مــوضــوع "خسـارت هاي زيست محيطي در اقتصاد ايران،" بــرگــزار شــد. خــرمــي بــا اشــاره بــه تـحـقـيـقـات زيست محيطي مشترك OECD و بخش حفاظت ســـازمـــان مــلـــل، گــفـــت: در آخـــريـــن تــحـقـيــق زيست محيطي كه در ژانويه سال 2005 انجام گرفته است، در ميان 146 كشور جهان، ايران رتبه 132 را كسب كرده است.
وي با بيان اينكه در اين رده بندي كسب امتياز نزديك به 100 در شاخص زيست محيطي، سلامت زيست محيطي را نشان مي دهد، افزود: كشورهاي فنلاند، نروژ، اروگوئه، سوئد و ايسلند به ترتيب با كـسـب نـمـرات 1/75، 4/73، 8/71، 7/71 و 8/70 شاخص زيست محيطي، رتبه هاي اول تا پنجم را در جهان به دست آورده اند. به گفته وي، ايران با كسب امتياز 8/39، در اين رده بندي قبل از پاكستان و بعد از چين در رتبه 132 جهان قرار گرفته است. كشورهاي كره شمالي، عراق، تايوان، تركمنستان و ازبكستان هم با كسب امتيازهاي 2/29، 7/32، 6/33، 4/34 و 8/34 به عنوان 5 كشور انتهايي اين جدول شناخته شده اند.
استاد دانشگاه علامه طباطبايي درخصوص نحوه بررسي شرايط زيست محيطي كشورها گفت: با بهره گيري از 76 متغير اقتصادي، اجتماعي و سياسي و دسته بندي داده ها در 21 شاخص كلي از جمله ميزان آزادي سياسي و مطبوعاتي به نتايج ياد شده دست مي يابند. در اين بين، برخورداري از منابع طبيعي سرشار، تراكم جمعيتي كمتر و مديريت فني مطلوب از جمله مؤثرترين متغيرها محسوب مـي شوند. جالب آنكه، ميزان درآمد ملي نقش مؤثري در رده بندي كشورها ندارد.
خــــرمــــي يـــادآور شـــد: ضـعـــف مـــديـــريـــت زيست محيطي در كشورهاي توسعه يافته در حول و حوش آلودگي هاي مصرف دور مي زند، اما اين مسأله در كشورهاي در حال توسعه، به عدم توانايي در نگهداري منابع زيست محيطي مربوط مي شود. البته نبايد فراموش كرد كه مقررات روشن و محكم و هـمـكــاري بــا ســازمــان هـاي زيـسـت مـحـيـطـي بين المللي و جهاني، نقش مهمي در بهبود عملكرد شـاخص هاي زيست محيطي كشورها و ارتقاي جايگاه و رتبه آنها در سطح جهان دارد.
|
| اين استاد دانشگاه با اشاره به گزارش تحقيقات زيست محيطي سال هاي گذشته گفت: در اولين سال بـررسـي شـاخص هاي زيست محيطي كشورهاي جهان (سال 2000)، متأسفانه ايران جزو كشورهاي بررسي شونده نبود. در آن سال 56 كشور با در نظر گرفتن 64 متغير و 21 عامل در 5 مؤلفه مورد تحقيق قرار گرفتند. در سال 2000 استراليا با كسب نمره 71، مقام اول و زيمبابوه با نمره 49، مقام آخر را به دست آوردند. اما تعداد كشورهاي مورد بررسي در سال 2001 به 122 كشور افزايش يافت و در همين سال، ايران براي نخستين بار مورد بررسي قرار گرفت. در بـررسـي زيـست محيطي سال 2001، كشورمان با كسب رتبه 105 در رديف هاي انتهايي جدول قرار گرفت. فنلاند با كسب نمره 5/80 بالاترين رتبه شاخص زيست محيطي را در اين سال كسب كرد.
سخنران انجمن اقتصاددانان ايران افزود: در سال 2002 وضعيت محيط زيست 142 كشور با بررسي 68 متغير و 20 عامل در قالب 5 مؤلفه - كه به 5 ضلعي معروف است - مورد ارزيابي قرار گرفت. در اين سال نيز فنلاند با كسب امتياز 9/73، موفق به كسب رتبه 1 شاخص زيست محيطي شد. نروژ، سوئد، كانادا و سوييس نيز در رده هاي بعدي قرار گرفتند.
وي در ادامه اذعان داشت: چنانچه كشوري وضعيت زيست محيطي استاندارد و مطلوبي داشته باشد و 5 ضلعي (5 شاخص) در نظر گرفته شده را پر كند، به عنوان مديريت برتر زيست محيطي معرفي خواهد شد. هر چه اين 5 ضلعي كامل تر باشد، نشان دهنده مديريت بهتر محيط زيست است.
|
|
دعوت به همکاری |
|
ماهنامه اقتصاد ايران در نظر دارد جهت گسترش توزيع،
اشتراک و درج خبر و آگهی در نشريه از همکاران مطبوعاتی که در استانها
و ساير شهرستانها فعاليت دارند، به عنوان نماينده ويژه خود در آن شهر
دعوت به همکاری نمايد. دوستداران علاقه مند به همکاری می توانند با
شماره تلفنهای
8-88059497 ، 88601450 تماس و يا درخواست خود را کتبا از
طريق همين شماره ها فاکس نمايند. |
|
|
بالای صفحه
|
