اقتصاد ايران
هيات تحريريه
معاونين و همکاران
 
درد حجمي چيني
طرح اصلا ح ساختار چاي در هيأت دولت بدترين ضربه را به صنعت چاي كشور وارد كرده است.
رييس اتحاديه چايكاران كشور با ابراز تأسف از عمل چايكاران و كارخانه داران در حجمي چيني و توليد چاي بي كيفيت افزود: آنها براي به دست آوردن پول بيشتر دست به چنين كاري زدند، اما غافل از اينكه با اين كار، زندگي و آينده خود را تباه نمودند و نهايتاً كار به جايي رسيد كه اين خود حربه اي شد در دست برخي براي تحقير بيش از پيش صنعت چاي كشور و سندي شد بر بي كيفيتي چاي داخلي. به موازات، ايده واردات چاي را تقويت كرده و سرانجام، به آزاد شدن واردات چاي منتهي گرديد. در اين زمان بود كه به صنعت چاي كشور به عنوان يك صنعت زيان ده نگريسته شد. هوسمي در تأييد ادعاي خود مبني بر باكيفيت بودن چاي ايراني، به كارخانه هايي اشاره مي كند كه به دور از سياست هاي دولت، با چايكاران تعامل كرده و نوع خاصي از برگ با كيفيت را از كشاورزان به قيمت خوب مي خرند. اين برگ پس از اينكه در كارخانه ها استحصال مي شود، تا كيلويي 4 هزار تومان در بازارهاي شمال كشور به فروش مي رسد. وي درخصوص انتقاداتي كه به كيفيت چاي داخلي وارد مي شود، گفت: تا به امروز همه مغرضانه چاي داخلي را از نظر كمّي و كيفي ارزيابي كرده اند. بنده به عنوان مسؤ ول اتحاديه چايكاران كشور صريحاً اعلام مي كنم كه چاي داخلي از نظر كيفيت، از عالي ترين انواع برگ چاي دنياست، ولي آنچه كه موجب كاهش كيفيت آن شده، چگونگي ساخت و استحصال آن است. رييس اتحاديه چايكاران كشور در پايان، سياست پرداخت يارانه به كشاورزان را شكست خورده دانست و يادآور شد: پيشنهاد ما اين بود كه مبلغ 700 هزار تومان يارانه را يكجا و به موقع به چايكار پرداخت كنند تا چايكار بتواند از آن براي كارهاي مختلف از جمله هرس، كوددهي و "به زراعي" مزارع خود استفاده كند. اما متأسفانه آن را در سه قسط، آن هم در فصل برداشت پرداخت كردند. اين تصميم آنها، كارشناسي شده نبود؛ چرا كه در فصل برداشت نمي شود باغ را هرس كرد، كود داد و به زراعي نمود.

مسايل و مشكلاتي كه امروز گريبان گير صنعت چاي كشور شده است، بيش از همه ، چايكاران كشور را تحت فشار قرار داده است؛ به طوري كه كشاورزان و صاحبان مزارع چاي براي جبران خسارت هاي خود - كه ناشي از سياست هاي چند سال اخير دولت در صنعت چاي بوده است - مجبور به فروش و تغيير كاربري مزارع خود شده اند. طبق گزارشات رسيده، برخي از باغات چاي جهت اجراي پروژه هاي ساختماني و هتل سازي به فروش رفته و برخي ديگر به تغيير كشت به ويژه كاشت نهال هاي كيوي، تغيير كاربري يافته اند. ايرج هوسمي كه هم اكنون رييس اتحاديه چايكاران كشور است و بزرگ ترين افتخار خود را اين مي داند كه هنوز يك چايكار است، درخصوص وضعيت كنوني صنعت چاي كشور به خبرنگار <اقتصاد ايران> مي گويد:"با انتقال صنعت چاي كشور از وزارت بازرگاني به وزارت جهاد كشاورزي كه تجربه كافي در امر واردات و توزيع چاي را ندارد، مشكلات بسياري براي فعالان به ويژه چايكاران داخلي ايجاد شده است كه در صورت تداوم آن، به انهدام كامل صنعت چاي كشور منجر مي گردد. " رييس اتحاديه چايكاران ضمن اعلام خبر انباشت بيش از 220 هزار تن چاي توليد داخل در انبارها، به روند روزافزون ورود چاي خارجي با تعرفه كيلويي 700 تومان اشاره كرده و مي افزايد: اغلب چاي هاي خارجي، غيربهداشتي بوده و آغشته به رنگ هاي غيرطبيعي و اسانس هاي مضر هستند كه ضمن تغيير ذائقه مصرف كننده، توليد داخلي را با ورشكستگي كامل مواجه نموده اند. استفاده از وام هاي بانكي دولتي نيز نه تنها ناكارآمد و غيرمفيد بوده اند، بلكه براي كشاورزان حكم ضرر روي ضرر را داشته و موجب شده اند آنها روزبروز بدهكارتر و ناتوان تر گردند. البته اين وضعيت براي بخش دولتي نيز ضررهاي بسياري را به همراه داشته است؛ به طوري كه از سال 72 تا 79 حدود70 هزار تن چاي داخلي كه سازمان چاي از كارخانه داران خريداري كرده بود، همچنان در انبارها باقي مانده اند. در اين ميان، بيش از همه عده اي واردكننده چاي با در اختيار گرفتن كامل بازار داخلي از 5 سال گذشته به اين سو، سالانه به سودي بالغ بر 40 ميليارد تومان دست يافته اند. وي سياست هاي غيركارشناسانه دولت در قبال صنعت چاي كشور را كه در قالب خريد تضميني محصول كارخانجات چاي سازي و پرداخت وام هاي كلان به كارخانه داران صورت گرفته است، دليل عمده انبوه چيني برگ سبز چاي توسط كشاورزان و توليد نامرغوب چاي خشك توسط كارخانه ها عنوان كرد و گفت: به دنبال اين سياست غلط، مرغوبيت برگ سبز چاي توسط چايكاران، فداي به دست آوردن پول بيشتر شده و باعث گرديده است تا محصول نهايي از كيفيتي بسيار پايين برخوردار شود و راهي به جز انبارها نيابد. درواقع، طرح اصلاح ساختار چاي، فرصت بسيار خوبي براي عده اي بود كه با بدنام كردن چاي ايراني و ادعاي زيان ده بودن اين صنعت، قاچاق چاي را توجيه پذير نمايند. اما از اين رهگذر، چايكاران بيشترين آسيب را متحمل شدند، درحالي كه براي برخي از كارخانه داران فرصت خوبي فراهم آمد تا از محل وام هاي كلان دولتي - كه براي حمايت از چايكار و صنعت چاي به آنها پرداخت شده است - به ساختمان سازي و برج سازي بپردازند.
رييس اتحاديه چايكاران كشور با اشاره به اينكه تمام مشكلات چاي كشور از زمان تصويب طرح اصلاح ساختار چاي در هيأت دولت شروع شده است، تصريح كرد: آنچه در اين طرح اصلاحي تدوين شده است، به دور از نظارت و حضور نمايندگان چايكار، به عنوان مهم ترين عضو خانواده صنعت چاي كشور انجام گرفت. لذا اين طرح با اشكالات اساسي همراه است. آقاي هوسمي با اشاره به بخشي از اين قانون كه برخي از كارخانه داران را موظف مي كند تا برگ سبز را از چايكار خريداري و استحصال كرده و به فروش برسانند، يادآور مي شود: طبق بند ديگر اين قانون، اگر به هر علتي چاي استحصالي به فروش نرسد، دولت متعهد به خريد آن از كارخانه داران خواهد بود. همين امر عاملي براي سوءاستفاده برخي كارخانه داران شد؛ به طوري كه برخي با اعلام اينكه برگ هاي سبز توليدي چايكاران را به هر مقدار كه باشد خريداري مي كنند، باعث شدند تا چايكاران با اين اطمينان كه برگ سبز توليدي آنها، تحت هر شرايطي از طرف كارخانه دار خريداري مي شود، اقدام به "حجمي چيني" كرده و بيش از حد مجاز از مزارع خود برداشت نمايند. درنتيجه اين وضعيت، برگ هاي بي كيفيت و نامرغوب تحويل شد. از آنجايي كه كارخانه داران نيز مطمئن از خريد تضميني محصولاتشان از سوي دولت بودند، حساسيتي درخصوص كيفيت برگ هاي سبز چاي نشان ندادند. درنهايت و در شرايطي كه صنعت چاي كشور در موضع ضعف در برابر چاي خارجي قرار داشت، با برداشت 2 تا 3 برابر حد معمول از هر هكتار توسط چايكاران، سيل برگ هاي نامرغوب به كارخانه ها روان گرديد.
دعوت به همکاری

ماهنامه اقتصاد ايران در نظر دارد جهت گسترش توزيع، اشتراک و درج خبر و آگهی در نشريه از همکاران مطبوعاتی که در استانها و ساير شهرستانها فعاليت دارند، به عنوان نماينده ويژه خود در آن شهر دعوت به همکاری نمايد. دوستداران علاقه مند به همکاری می توانند با شماره تلفنهای
8-88059497 ، 88601450 تماس و يا درخواست خود را کتبا از طريق همين شماره ها فاکس نمايند.

بالای صفحه   
 
مجله اقتصاد ايران
شماره 67
سال ششم
شهريور  1383
September 2004
 


بورس ناكاراي تهران


چاي سياست زده ايران


نقش جديد بازار سرمايه