IranEconomics Periodical


	محفل اقتصاد ايران
	نظرات خوانندگان درباره مجله شماره 81

	كدام را باور كنيم؟ @ماه هاست كه اين نشريه را مي خوانيم و به نوعي به خانواده بزرگ <اقتصاد ايران> پيوسته ايم. مي نويسيد و مي بينيم كه نوشته ايد كه چه شده، چه كرده اند و چه مي كنند. باورمان مي شود، چون پشتوانه علمي داريد. اما چند روز مي گذرد و در رسانه ملي اخباري نه در صدق مطلب، بلكه در خلاف آن مي شنويم. نمي دانيم كدام را باور كنيم. ولي حدس مي زنيم رسانه ملي حقيقت كامل را نمي گويد! با خودمان مي گوييم تا كي ضد و نقيض بشنويم، تا كي؟ به اميد روزي كه صداها همه يكي شوند.
	محمد صيا اوليا دانشجوي رشته اقتصاد دانشگاه يزد و نماينده يزد آنلاين

	لزوم فرهنگ سازي بهره وري @ضمن تشكر صميمانه از زحمات دست اندركاران مجله وزين و خوب <اقتصاد ايران>، بسيار خوشحالم كه فرصتي دست داده تا تلاشگران زحمتكش مجله به موضوع بهره وري در شماره 80 اين نشريه بپردازند. اگرچه مطالب و نوشته ها در باب موضوع بهره وري بسيار است، اما متأسفانه اين موضوع براي اكثر سازمان ها، شركت ها و مديران آنها تقريباً مفهومي ناشناخته است. از آنجايي كه مطابق مواد قانون برنامه چهارم توسعه مي بايست يك سوم رشد اقتصادي از محل رشد بهره وري عوامل كل توليد عايد كشور گردد، اين قدم بزرگ محقق نخواهد شد، مگر با تلاش و كوشش فرد فرد ايرانيان. لذا پيشنهاد مي كنم اين حركت خجسته تداوم يابد و به منظور فرهنگ سازي و توجه جدّي آحاد جامعه به مقوله بهره وري، در هر شماره شاهد مطالبي از جنبه كاربردي در اين زمينه باشيم.
	علي انصاري چشمه كارشناس ارشد آمار

	جشن <اقتصاد ايران> را برگزار كنيد @آغاز هشتمين سال فعاليت مستمر و پربار ماهنامه <اقتصاد ايران> را به كليه همكاران و دست اندركاران اين مجله وزين، تبريك و تهنيت عرض مي كنم و اميدوارم همواره در انجام رسالت مطبوعاتي و تحقيقاتي تان موفق و مؤيد باشيد. در اين راستا، پيشنهاد مي كنم به همين مناسبت، جشني با دعوت از كليه اعضاي هيأت تحريريه، شوراي سياست گذاري، خبرنگاران، عكاسان ماهنامه و كارشناسان همكار در ساير ادارات و سازمان ها با حضور برخي از مقامات و مسؤولان كشوري و لشكري كشور ترتيب دهيد تا موجبات آشنايي و همدلي بيشتر را فراهم آوريد. به موازات، مي توان با كسب اطلاع از ايده ها، انتقادات و پيشنهادات مدعوين، به رشد و توسعه اين مجموعه فرهنگي وزين كمك فراواني نمود. كاش امكان حضور تمام مشتركان و مخاطبان علا قه مند <اقتصاد ايران> هم در اين جشن وجود داشت تا آنان از نزديك با دست اندركاران نشريه و تلاش خستگي ناپذير اين جوانان آشنا شوند. اطمينان دارم چنين نشستي مي توانست بسيار مثمرثمر و به يادماندني باشد.
	مشترك ماهنامه

	دست نامرئي @لطفاً در يكي از شماره هاي آينده ماهنامه به دو سؤال زير پاسخ دهيد. 1) مكانيزم قيمت ها چيست؟ 2) دست نامرئي آدام اسميت چگونه عمل مي كند؟
	جواد براتي

	بررسي اقتصادي نظام بهداشت و درمان @نظـام بهـداشـت و درمـان كشـور با مشكلات فراواني دست به گريبان است و نياز به بررسي هاي اقتصـادي دارد. پيشنهاد مي كنم كاورستوري يكي از شماره هاي ماهنامه را به بررسي نظام بهداشت و درمان كشور و مشكلات و چالش هاي آن اختصاص دهيد.
	عليرضا شاياني معاون مالي و اداري يك شركت خصوصي

	جذب دانشجويان خارجي @امروزه جذب درآمد ارزي از طرق مختلف، يكي از مهم ترين اهداف اقتصادي كشورهاي مختلف جهان است. در اين بين، جذب دانشجويان خارجي به منظور كسب درآمد، يكي از رايج ترين برنامه هاي كشورهاي توسعه يافته به ويژه كشورهايي چون بريتانيا، استراليا، روسيه، كانادا و ايالات متحد مي باشد. در واقع، اين كشورها با ارايه تسهيلا ت مناسب و فراهم نمودن شرايط تحصيل بهتر، به جذب دانشجويان و دانش آموختگان نخبه ساير كشورها به ويژه كشورهاي در حال توسعه مي پردازند. لذا پيشنهاد مي كنم به بررسي ميزان درآمد حاصل از جـذب دانـشـجـويان خارجي در كشورهاي مختلف پرداخته و راهكارها و سياست هاي جذب نخبگان در اين كشورها را مورد بررسي قرار دهيد. همچنين مي توانيد به مقايسه اين مقوله نوظهور در ايران و كشورهاي ياد شده بپردازيد.
	ساسان هجراني دانشجوي مهندسي صنايع دانشگاه علم و صنعت

	پارادوكس @پارادوكس اينجاست. عدم حمايت و تشويق بخش خصوصي باعث فرار سرمايه گرديده است. در حالي كه اكثر تجهيزات پيشرفته صنايع به ويژه صنعت نفت و گاز را بخش خصوصي داخلي توليد مي كند، ولي ما اين تجهيزات و فن آوري ها را از خارج خريداري مي كنيم، آن هم با قيمت بسيار بيشتر. اين امر موجب مي شود تا بخش خصوصي ضعيف مانده و رشد نكند. براي مثال، هم اكنون چند شركت داخلي بهترين كشتي هاي روز جهان را مي سازند، اما به چين و كره ساخت كشتي را سفارش مي دهيم. آن وقت بخش خصوصي را به ناتواني متهم مي كنيم. دولتي ها خودشان مي برند و مي دوزند، بخش خصوصي هم مجبور به پوشيدن است. از سوي ديگر، خصوصي سازي و واگذاري كارخانجات دولتي هم سياست غلطـي در پيش گرفته است كه نمونه اش، واگذاري كارخانه لوله سازي خوزستان است كه بر اثر سوء مديريت به تعطيلي كشيده شده است. در واگذاري ها بايستي توانايي و تخصص افراد به دقت بررسي شود.
	شهرام حيدري ,اهواز

	سهم صفر درصدي گردشگري خوزستان! @استان خوزستان عليرغم وسعت و قدمت و منابع طبيعي خدادادي وسيع و آثار تاريخي كهن كه در جهان نادر است، به همراه مزاياي طبيعي و غيرطبيعي جذاب ديگر، سال هاي سال است كه به دليل ضعف مديريتي و عدم برنامه ريزي صحيح و بنيادي، متروكه و خاموش مانده است. برعكس، اگر برنامه ريزي درست و مدوني در ساختار اين استان صورت گيرد، مي توان محيط مناسبي براي جهانگردان و توريست ها فراهم نمود. عليرغم اينكه آثار تاريخي استان خوزستان در تمام شهرستان هايش پراكنده است، اما اين استان فاقد حتي يك موزه است تا اشياي تاريخي آن به نمايش عمومي درآيد! در اين ميان، رودخانه كارون هم بدون برنامه ريزي به حال خود رها شده است، در حالي كه مي توان با تجهيز رودخانه به امكانات لازم براي ورزش هاي آبي مدرن دنيا، جهانگردان بسياري را به اين استان كشاند. حال، سؤال از مسؤولان سياست گذار اين است كه چه راهكاري براي توسعه صنعت پولساز و تمام نشدني توريزم اين استان انديشيده ايد؟ صنعتي كه مي تواند چرخ هاي پيشرفت صنعتي را در استان به حركت درآورده و از قِبَل آن، درآمدي بيشتر و پايدارتر از نفت و گاز حاصل آيد.
	ناصر كبيري مدير آژانس كبيران اهواز

	بازنگري مديريت صنعت نفت در دولت جديد @براساس پيش بيني ها، تقاضاي نفت طي 20 سال آينده به بيش از دو برابر افزايش خواهد يافت. در زمينه عرضه نيز حدود 58 درصد تقاضاي جهاني نفت را كشورهاي حوزه خليج فارس تأمين خواهند كرد. بر اساس گزارش اخير وزارت انرژي آمريكا، ايران سومين دارنده ذخاير نفتي و دومين دارنده ذخاير گاز طبيعي جهان است. لذا بسيار حايز اهميت است كه مديريت كلان صنعت نفت پس از اجراي سه برنامه توسعه و براساس ميزان دستيابي به اهداف برنامه چهارم، چگونه مديريت كند؟ در واقع، مديريت اين صنعت بايد داراي توانايي هاي مختلف نظير شجاعت، تدبير و توان سازمان دهي بوده و آشنايي لازم با حوزه كاري وزارت نفت را داشته و همراه با شناخت وضع موجود و وضعيت مطلوب، مطابق چشم انداز 20 ساله، در كنار شناخت دقيق تهديدها و فرصت ها، صنعت نفت را به سوي شرايط بهينه رهنمون كند. شناخت كافي از ابعاد مختلف صنعت، داشتن بينش حاكميتي در وزارتخانه و سپردن مسايل اجرايي و تصدي گري به شـركـت هـاي خـصـوصـي، اطـلاع از اوضـاع جـهـانـي و آشنايي با مسايل سرمايه گذاري در اين صنعت، از ديگر خصوصيات لازم مديران آينده صنعت نفت بايد باشد تا بتوانند مشكلات را به حداقل كاهش دهند. داشتن شخصيت علمي و تخصصي و مورد اعتماد مجموعه صنعت و معتقد بودن به ارايه اطلاعات به هنگام و شفاف و اعتماد به متخصصان داخلي، براي مديريت اين صنعت لازم است، اما كافي نيست. نكته قابل توجه ديگر اين است كه مديريت كلان اين صنعت با توجه به برنامه توليد منابع هيدروكربوري (نفت و گاز)، بايد با كمك مديران صنعت شرايط و راهكارهايي را فراهم آورند تا مصرف در داخل هر چه بيشتر به سوي مصرف بهينه سوق يابد. در حال حاضر روند استفاده از فرآورده هاي نفتي در داخل شتاب قابل ملاحظه اي پيدا كرده كه به هيچ وجه با شرايط توليد در كشور متناسب نيست. البته اين كار مستلزم يك برنامه ريزي فرابخشي است. به علاوه، مديريت كلان صنعت نفت بايد همواره به خاطر داشته باشد كه هر تصميم راهبردي در اين صنعت بايد بر اساس كار كارشناسي صورت گيرد.
	هوشنگ باقري كارمند وزارت آموزش و پرورش و دانشجوي كارشناسي ارشد اقتصاد

	رشد از طريق نفت @در مبحث اقتصاد كلان، درآمد صادراتي حاصل از نفت، از دو بخش مجزا به دست مي آيد: بخش اول، درآمد حاصل از فروش نفت خام است كه اقتصاددانان اين ماده اوليه ارزشمند را ذخاير بين نسلي قلمداد مي كنند. بخش دوم، فروش فرآورده هاي نفتي به جاي نفت خام مي باشد كه اين سازوكار، اشتغال پايدار ايجاد كرده و محصول ناخالص داخلي را افزايش مي دهد. شايان ذكر است، نرخ رشد محصول ناخالص داخلي در سال 1383 به قيمت پايه سال 1376، معادل 4/5 درصد ارزيابي شده كه در اين ميان، نرخ رشد گروه خدمات 8/4 درصد، گروه صنايع و معادن5/9 درصد، نفت 9/2 درصد و كشاورزي 3/4 درصد را به خود اختصاص داده است. ميزان رشد محصول ناخالص داخلي ) GDP ( كشور در سال 1384 نيز معادل 1/7 درصد پيش بيني شده است. در بحث اشتغال زايي، استخراج و پالايش نفت و فروش آن به صورت نفت خام، صرفاً 7 تا 8 درصد اشتغال مملكت را تأمين مي كند، زيرا استخراج و پالايش نفت اصولاً يك فرآيند سرمايه بر تلقي مي شود و بر همين مبنا، قراردادهاي سرمايه گذاري با شركت هاي بزرگ نفتي جهان، همواره با صدور اجازه كار براي تعدادي از نيروهاي متخصص صورت مي پذيرد. لذا خام فروشي نفت و عدم توجه به فرآوري محصولات و توليدات نفتي، از مصاديقي است كه بايد توسط مسؤولان ذيربط دولتي به آن توجه ويژه مبذول گردد. در اين راستا، اگر واحدهاي فرآوري تبديل نفت خام به محصولات و مواد اوليه توليدي در جوار پالايشگاه ها تأسيس شوند، رشد اشتغال زايي بخش نفت به 22 درصد خواهد رسيد و در طي برنامه چهارم توسعه اگر دامنه واردات بنزين در كشور كه معمولاً با افزايش قيمت نفت خام، قيمتش نيز افزايش چشمگيري پيدا مي كند، محدود و يا سير نزولي را طي نمايد، در سال هاي پاياني برنامه چهارم توسعه، از طريق بخش نفت نزديك به 30 درصد اشتغال پايدار در كشور ايجاد مي شود. لذا با برنامه ريزي و اتخاذ راهبردي هماهنگ و اصولي در جوار پالايشگاه هاي كشور، مي توان واحدهاي توليدي را براي بكارگيري نفت خام و توليد محصولات پتروشيمي در سراسر كشور داير كرد. مي توان بودجه احداث اين واحدها و تهيه هزينه هاي فن آوري نوين اين برنامه را از طريق درآمدهاي نفتي با تخصيص درصدي از فروش نفت در يك دوره 10 ساله تأمين نمود. طي سال 1384، قيمت پايه هر بشكه نفت خام (نفت خام سبك شيرين) ايران به طور ميانگين حدود 48 تا 51 دلار برآورد مي شود و با احتساب اين مبلغ حدود 40 تا 45 ميليارد دلار درآمد حاصل از فروش نفت در پايان سال جاري عايد كشور خواهد شد. از سوي ديگر، پيش بيني مي شود قيمت پايه نفت خام جهان در شش ماهه پاييز و زمستان امسال، سير صعودي را طي نموده و به قيمت 66 تا 72 دلار در هر بشكه برسد. بدين سياق، درآمد نفتي كشور ما در طي سال 1384 به رقم بالاي 50 ميليارد دلار خواهد رسيد كه در صورت بهره برداري مناسب و منطقي، تأثير مستقيم و مطلوبي در رشد اقتصادي كشورمان خواهد گذاشت.
	فرامرز بهرامي كرمانشاهي كارشناس خبره اشتغال و اقتصاد كار، وزارت كار و امور اجتماعي